Hierarchia wartości – musisz ją znać, jeśli chcesz osiągnąć każdy cel

Prześlij dalej nie bądź taka
  •  
  •  
  •  
  •  
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  

Kiedy ostatni raz zastanawiałaś się, co jest dla ciebie ważne, istotne, drogie sercu? Kiedy ostatni raz wszystkie te zebrane elementy ułożyłaś według ich ważności? Zapewne chcesz mi powiedzieć, że wszystko jest dla ciebie równie ważne? Wierzę ci, ale jak to się mówi są rzeczy ważne i ważniejsze. A może nie potrafisz wyraźnie stwierdzić, co się w twoim życiu liczy najbardziej? Jeśli w ostatnim czasie podjęcie decyzji wymagało od ciebie wewnętrznej walki, najprawdopodobniej tak właśnie jest. Przyczyną twojego niezdecydowania był fakt, że nie wiedziałaś, co w tej sytuacji stanowi dla ciebie największą wartość. Nie miałaś ustalonej hierarchii wartości.

Jeśli priorytety życiowe zostały przez ciebie ustalone, brawo! Połowę przebytej drogi masz już za sobą za sobą! Teraz zapytam tylko, jak często postępujesz w zgodzie z tym zbiorem? Znając życie, miłość znajduje się gdzieś na szczycie twojej listy. Czy tak na co dzień poświęcasz jej wystarczająco dużo czasu? Czy może skupiasz się przez okrągły rok głównie na karierze zawodowej i w pracy spędzasz po 12 godzin? Przyznaj się, ile już razy odkładałaś na później telefon do rodziców? Jak często rezygnujesz z rodzinnych uroczystości lub spotkań z przyjaciółmi w imię realizacji ciekawego projektu, który właśnie wpadł ci w rękę?

No właśnie. Często bywa niestety tak, że hierarchię wartości wprawdzie mamy, ale nie żyjemy według niej. Każdy natomiast, kto chce osiągnąć życiowe spełnienie, musi z całym poświęceniem i determinacją żyć na co dzień w zgodzie z wyznawanymi wartościami. W przeciwnym razie człowieka czeka życie pełne frustracji i rozczarowań. Zamiast cieszyć się szczęściem, będzie mu towarzyszyć poczucie niespełnienia. Mimo osiąganych sukcesów człowiek będzie gonić za szczęściem, jak czasem pies za swoim ogonem.

Życie zgodne z wartościami daje nieprawdopodobnie wielką siłę, spokój wewnętrzny i spójność.

 

WARTOŚCI I ICH RODZAJE

Czym tak naprawdę są wartości? Są to stany emocjonalne, do których dążymy, wszystko to, co jest nam drogie. Wyróżnia się dwa rodzaje wartości: środki (lub wartości środków) oraz cele (wartości rezultatów). Dzięki pierwszym możemy osiągnąć drugie. Na przykład: kiedy na pytanie, co cenisz w życiu najbardziej odpowiesz rodzinę, przyjaciół i miłość, z tych trzech miłość jest stanem emocjonalnym, którego pożądasz, ostatecznym celem, do którego dążysz. Rodzina i przyjaciele są jedynie środkiem, który ma ci pozwolić ten stan uwolnić. Gdybym cię zapytała z kolei co dają ci pieniądze, być może odpowiedziałabyś: bezpieczeństwo, komfort, możliwość pomocy innym. Znowu pieniądze są tylko środkiem, który przybliża cię do osiągnięcia wyżej wymienionych stanów emocjonalnych. Ludzie jednak często nie rozróżniają tych pojęć. Skutkiem tego skupiają się na środkach i nie realizują wartości docelowych. Osiągają sukces po sukcesie tylko po to, by na końcu mówić „to nie tak miało być”. Musisz więc wiedzieć, że to wartości rezultatów powodują, że odczuwasz radość i żyjesz zgodnie z własnymi możliwościami. One mają najgłębszy wpływ na twoje życie, a także podejmowane decyzje.

Pewnie zauważyłaś, że ilekroć podejmujesz jakąkolwiek decyzję dotyczącą twojego postępowania, umysł najpierw ocenia, czy twoje działanie może doprowadzić do stanów przyjemności czy cierpienia. W pierwszym przypadku mówimy o wartościach przyciąganych (dających radość, jak na przykład miłość, swoboda, bogactwo, pasja, zdrowie, itp.), drugim – odpychanych (powodujących cierpienie, np. odrzucenie, złość, frustracja, samotność, niepowodzenie, itp). Wspominam o tym, ponieważ wiem, jak wiele więcej potrafię zrobić dla uniknięcia cierpienia, niż dla zyskania przyjemności. Jak wiele rzeczy, sytuacji i okazji odpuściłam, bo nie chciałam odczuwać dyskomfortu. Może być więc tak, że masz długą cudowną listę wartości przyciąganych, ale równie długą listę wartości odpychanych, które stoją do niej w opozycji. Ciężko w takim wypadku osiągnąć zamierzony cel i nie zrezygnować z niego przy pierwszej pojawiającej się trudności. Zobrazuję to na przykładzie: wyobraź sobie, że na czele twojej hierarchii wartości jest miłość, natomiast stanu, którego za wszelką cenę unikasz jest odrzucenie. W tej sytuacji ciężko będzie ci pracować na związkiem (jeśli to jest oczywiście twoim celem), bo albo w obawie przed odrzuceniem będzie trudno ci się otworzyć i odkryć przed partnerem swoje myśli i uczucia, albo w obawie przed utratą faceta poświęcisz wszystko, swoje poglądy i pasje, by tylko trwał przy tobie. A szczęśliwa i tak nie będziesz. To oczywiście może działać w drugą stronę, gdzie wartości odpychane mogą działać na ciebie mobilizująco. Chcąc na przykład uniknąć za wszelką cenę niepowodzenia, konsekwentnie będziesz pościć z dr Dąbrowską i regularnie odwiedzać siłownię, jeśli to zdrowie jest twoim priorytetem 😉

Przed formułowaniem celów warto wiedzieć, która z tych dwóch opcji cię w życiu prowadzi. Czy konflikt emocji pożądanych i odpychanych mobilizuje cię do jeszcze cięższej pracy, czy działa na ciebie demotywująco i sprawia, że nawet nie zaczynasz działać.

 

JAK OKREŚLIĆ HIERARCHIĘ WARTOŚCI?

Na początek, nie dbając o kolejność, wypisz wszystko, co się liczy dla Ciebie. Nie musisz się spieszyć. Warto dać sobie chwilę na zastanowienie, ponieważ od tego, co znajdzie się na liście, będzie zależało twoje życie oraz podejmowane w nim decyzje. Spośród wszystkich wypisanych wartości pozostaw 8-10, nie więcej. Następnie pogrupuj je od 1 do 10, gdzie jeden do wartość tobie najbliższa i dla ciebie najważniejsza, 10 równie ważna, ale nie tak istotna jak te powyżej. Bądź ze sobą szczera. Jeśli uwielbiasz palić papierosy i nie zamierzasz walczyć z nałogiem, nie umieszczaj zdrowia na czele twojej listy 😉 Gdyby pojawiły się trudności z określeniem pozycji pomiędzy niektórymi wartościami, wyobraź sobie zdarzenie, która wymagałoby wyboru jednej z nich. Na przykład: przyjaciółka okłamała swojego faceta, którego też lubisz i z którym się kumplujesz, i prosi cię, byś ją kryła i nie wyjawiała mu prawdy. Co zrobiłabyś w tej sytuacji biorąc pod uwagę, że cenisz zarówno szczerość, jak i lojalność?

Inny sposób na to by określić, która z dwóch wartość jest dla ciebie najważniejsza to: wyobraź sobie dwie sytuacje, które reprezentują każdą z tych wartości i zastanów się, w której chciałabyś się bardziej znaleźć. Na przykład: wolisz zaplanowaną podróż po Europie i noclegi w hotelach (bezpieczeństwo) czy podróż po Azji bez konkretnego planu z namiotem na plecach (przygoda)?

Zrób podobne ćwiczenie w odniesieniu do wartości odpychanych, czyli tych stanów emocjonalnych, których za wszelką cenę pragniesz unikać. Wypisz je wszystkie, a następnie poszereguj według ich ważności od 1 do 10, gdzie 1 oznacza wartość, której unikasz najbardziej, 2 od której też mocno stronisz, ale nie tak jak od pierwszej, i tak dalej.

Ponieważ z wiekiem jesteśmy bogatsi o nowe doświadczenia (te pozytywne i negatywne), pamiętaj, by podobne ćwiczenia wykonywać raz na jakiś czas. Jak to się u nas mówi: tylko krowa nie zmienia poglądów ;-). Z biegiem lat nasz system wartości może ulec zmianie. To, że dziś określiłaś konkretny ich zestaw i ustaliłaś priorytety, nie oznacza to, że za 5 lat wciąż będziesz ceniła to samo (lub unikała tego samego). Może będziesz wkrótce chciała dodać jakąś wartość do twojej listy, coś innego z niej wyrzucić? Pamiętaj więc, by co jakiś czas wracać do listy i ją uaktualniać.

By ułatwić ci pracę nad twoją hierarchią wartości, przygotowałam dla ciebie zestaw wartości przyciąganych (w liczbie 292) i odpychanych (84). Napisz w komentarzu pod wpisem, jaka jest twoja hierarchia wartości oraz subskrybuj mój blog, a otrzymasz ode mnie taką listę na maila.

 

OBECNA A POŻĄDANA HIERARCHIA WARTOŚCI

Posiadasz już aktualną hierarchię wartości przyciąganych i odpychanych. Wykonałaś dzięki temu pierwszy krok do tego, by twoje cele i postanowienia noworoczne pomogły ci żyć tak, jak tego chcesz. Teraz wykonaj krok drugi. Zastanów się, jakie muszą być twoje wartości, byś osiągnęła przeznaczenie, którego pożądasz i na które zasługujesz. Stwórz listę jak przy poprzednim ćwiczeniu i uporządkuj wartości według ich ważności. Porównaj ją ze swoją obecną hierarchią i zobacz, których wartości musisz się pozbyć, a które powinnaś dodać. Zwróć uwagę na to, by wartości znajdujące się najbliżej siebie nie konfliktowały ze sobą. Na przykład stawiając na pierwszym miejscu bezpieczeństwo, a na drugim przygodę, dysharmonia tych dwóch tak blisko położonych siebie wartości może ci stwarzać kłopoty i utrudnić osiągnięcie celu.

 

HIERARCHIA WARTOŚCI A REGUŁY

Czasem tak bywa, że niby wszystko w życiu mamy, miłość, dom, pracę, którą lubimy, a mimo wszystko czujemy się nieszczęśliwe. Jeśli doświadczasz często takiego stanu, pora wykonać ostatnie ćwiczenie. Nie wystarczy bowiem dysponować wspaniałym systemem życiowych priorytetów. Musisz także przyjrzeć się twoim regułom, które towarzyszą wybranym wartościom. Regułami nazywa się przekonania, które określają, co musi się wydarzyć, byś osiągnęła pożądany stan emocjonalny (np. miłość, szczęście, zdrowie) i w danej sytuacji poczuła się dobrze. Niestety życie pokazuje, że nasze reguły bardzo często sprawiają, iż bardzo trudno jest nam poczuć się dobrze, a bardzo bardzo łatwo źle. Reguły natomiast muszą ułatwiać ci odczuwanie przyjemności i utrudniać odczuwanie cierpienia. Muszą być proste i możliwe do spełnienia. Ważne jest przy tym, by opierały się na kryteriach, nad którymi posiadasz całkowitą kontrolę.

Jeśli kierujesz się regułą, że abyś poczuła się kochana, twój partner musi spełniać każde twoje życzenie i zgadzać się z tobą we wszystkim, jest duże prawdopodobieństwo, że nigdy nie doświadczysz prawdziwej i stałej miłości. Swojego samopoczucia i szczęścia nie możesz bowiem uzależniać od innych osób lub okoliczność. Typu przekonania trzeba zamienić na inne. Na przykład: „doświadczam miłości za każdym razem, kiedy troszczę się o rodzinę lub gdy pozwalam na przyjęcie miłości”.

Opracuj teraz własny zestaw reguł dla wartości przyciąganych, które ułatwią ci odczuwanie przyjemności, oraz podobny zestaw dla wartości odpychanych, by utrudnić sobie odczuwanie cierpienia. Jeśli już go masz, możesz przystąpić do formułowania celów.

 

CELE A HIERARCHIA WARTOŚCI

By osiągnąć jakikolwiek cel musi on współgrać z twoimi wartościami. W przeciwnym razie zatrzymasz się na etapie planowania i ciężko ci będzie konsekwentnie realizować to, co sobie w danym roku zaplanowałaś. Cel nie będzie naprawdę twoim pragnieniem oraz nie wzbudzi w tobie długotrwałej motywacji do działania. Ludzie niestety zbyt często realizują cele, które narzuca im społeczeństwo, rodzina czy obecnie panująca moda: na to jak wyglądać, co jeść, jakimi rzeczami się otaczać, jaką pracę warto posiadać. Zamiast pracować na swoje szczęście i sukces, człowiek pracuje na szczęście innych i ich cele realizuje. Definiując postanowienia w oparciu o twoją hierarchię wartości, zaczniesz wybierać to, co dla ciebie (a nie dla innych) jest istotne i ważne.

Wyobraź sobie sytuację, w której na szczycie twojej hierarchii stoi sukces, miłość, rozwój osobisty. W ciągu roku niczym mrówka pracowniczka realizujesz w pracy różnorodne projekty odnosząc sukces za sukcesem. Brak ci jednak czasu dla partnera, który prawie każdy weekend zmuszony jest spędzać samotnie, bo ty jesteś wiecznie na spotkaniach i zebraniach. Brak ci także czasu na uczestnictwo w szkoleniach, czytanie książek, co kiedyś tak bardzo lubiłaś robić. Pomyśl, czy w grudniu podsumowując rok 2018 będziesz naprawdę szczęśliwa i zadowolona z tych ostatnich 12 miesięcy? Cele muszą (!!) spełniać wszystkie (!!) najważniejsze wartości, w przeciwnym razie ciężko ci będzie poczuć prawdziwą radość i zadowolenie.

 

FORMUŁOWANIE CELÓW W OPARCIU O HIERARCHIĘ WARTOŚCI

Przy definiowaniu postanowień zacznij od wartości, która znajduje się najwyżej w twojej hierarchii. Następnie przejdź do kolejnej i zastanów się, jaki cel chcesz tutaj spełnić. Dzięki temu uwzględnisz wszystkie najważniejsze życiowe priorytety i nie zaniedbasz żadnego z nich. Jeśli jeden cel uwzględnia kilka twoich wartości na raz, jeszcze lepiej! Gratuluję! Pamiętaj, że zawsze istnieje sposób na życie zgodne ze wszystkimi najistotniejszymi wartościami i nie wolno godzić się na kompromisy.

Odtąd każdy twój ruch będzie wspomagany przez tę listę. W sytuacjach konfliktowych wystarczy, że na nią spojrzysz, by wiedzieć, jaką podjąć decyzję. Na przykład jeśli zdarzy się, że kontrahent niespodziewanie zleci ci nowy projekt do zrealizowania, który wymaga od ciebie pracy w weekend, a ty akurat zaplanowałaś w tym czasie wypad w góry z rodziną, łatwiej ci będzie odmówić i bez wyrzutów sumienia w piątek zaczniesz cieszyć się czasem spędzonym z bliskimi.

Nie miej jednak do siebie pretensji, jeśli w ciągu roku ciężko ci będzie cały czas „złapać balans” i równowagę między życiem zawodowym a prywatnym. Może się tak zdarzyć, że przez okres kilkunastu tygodni rzeczywiście 100% twojego czasu będziesz zmuszona przeznaczyć na pracę. Jednak po skończonym projekcie ważne jest, byś pamiętała, by to wahadło wagi przenieść z szalki „praca” na inne wartości.

 

MOJA HIERARCHIA WARTOŚCI

Jeśli przeczytałaś wpis o tym, jakie są moje cele na 2018, wiesz już, na czym postanowiłam skupić w tym roku swoją energię. Postanowienia powstały w oparciu o poniższą hierarchię wartości, która wierzę, pozwoli mi żyć tak, jak ja tego pragnę, a nie, jak oczekują tego ode mnie inni.

Wartości przyciągane i przykłady reguł im towarzyszących

  1. satysfakcja (odczuwam satysfakcję kiedy konsekwentnie realizuję swoje cele i osiągam zaplanowany rezultat; kiedy pracuję nad sobą i widzę tego efekty; kiedy mogę w jakikolwiek sposób pomóc drugiej osobie; za każdym razem, gdy opublikuję wpis na blogu; ilekroć uczę się czegoś nowego, itp…)

  2. miłość (odczuwam miłość, kiedykolwiek ją wyrażam, kiedy ją przyjmuję, ilekroć ciepło myślę o sobie, a także o swoich najbliższych: rodzinie i przyjaciołach…)

  3. radość (odczuwam radość, kiedy pomagam; za każdym razem kiedy uświadamiam sobie, ile już w życiu osiągnęłam; kiedy myślę o tym, jak wiele jestem w stanie w życiu zrobić; odczuwam radość po każdym skończonym treningu, itp…)

  4. wolność (odczuwam wolność, ilekroć żyję w zgodzie z własnymi przekonaniami; kiedy mam wybór i wybieram to, co dla mnie dobre; ilekroć moje działania zbliżają mnie do niezależności; itp…)

  5. zdrowie (jestem zdrowa, kiedy ćwiczę regularnie i racjonalnie się odżywiam; kiedy aktywnie spędzam czas z najbliższymi; ilekroć robię coś, co wzmacnia mnie i fizycznie, i psychicznie; itp…)

 

Wartości odpychane i przykłady reguł im towarzyszących:

  1. perfekcjonizm (nie odkładam niczego na później; nie porównuję się z innymi; nie oczekuję od siebie, że za każdym razem wszystko muszę zrobić najlepiej; daję sobie prawo do popełniania błędów; itp….)

  2. niepewność (nie boję się podejmować decyzji, bo nawet jeśli w danym momencie osiągnę porażkę, zawsze wyniosę z niej naukę na przyszłość i przybliżę się do realizacji mojego celu, itp…)

  3. odrzucenie (nie uzależniam swojego samopoczucia i szczęścia od innych; żyję w myśl zasady „jeszcze się taki nie narodził, co by każdemu dogodził”; itp….)

 

Każda z nas kieruje się innymi wartościami i regułami. Nie są one ani lepsze, ani gorsze, ani bardziej, ani mniej właściwe. Są po prostu nasze. Na pewno warto sobie je uświadomić i doprecyzować, ponieważ dzięki temu cele, które przed sobą w tym roku postawiłyśmy, będą również nasze.

Jestem ciekawa, jak wygląda twoja lista życiowych priorytetów i w jaki sposób współgrają z nią twoje tegoroczne cele. Podziel się nimi w komentarzach.

 

 

******************************************************

Na zakończenie chcę cię poprosić o wypełnienie króciutkiej ANONIMOWEJ ANKIETY , która pozwoli mi zbadać jak bardzo proponowane przeze mnie treści są dla ciebie przydatne i czy są napisane prostym i zrozumiałym językiem. Uzupełnienie ankiety zamie ci raptem 5 sekund, a jeśli zdecydujesz się rozwinąć swoją wypowiedź, maksymalnie 1 minutę. Twoja odpowiedź jest dla mnie szczególnie ważna, gdyż pozwoli mi ona rozwijać mój warsztat, ulepszać proponowane treści na blogu i dostosowywać je do Twoich potrzeb. Dziękuję 🙂


Prześlij dalej nie bądź taka
  •  
  •  
  •  
  •  
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o